Ogłoszenie

Aktualności - www.facebook.com/sopw.kolejka.marecka                                   Aktualności - www.facebook.com/sopw.kolejka.marecka                            

Apel – pomóżmy rodzinie Temlerów w poszukiwaniu pamiątek


#1 20.10.2018 12:54:47

marcinguzek

Użytkownik

Zarejestrowany: 5.07.2017
Posty: 78

-Wolska 44 młyn, którego nie było?

Co pewien czas w artykułach o przedwojennej Warszawie (a także na funpage na Facebook) prezentowane jest zdjęcie z Archiwum Państwowego w Warszawie.
http://bi.gazeta.pl/im/f0/d1/14/z21830640IH,Mlyn-Motorowy-przy-ul--Wolskiej-44.jpg
Opis zdjęcia teoretycznie nie budzi zastrzeżeń "Młyn motorowy, Wolska 44", po prostu taki napis widnieje na szyldzie.
Ten sielski obrazek wpisuje się dobrze w legendę "wiejskiej Woli" która była na pograniczu Warszawy. Ale czy na pewno taki młyn stał tej okolicy?

Zaczynimy od datowania zdjęcia AP Warszawa twierdzi, że to lata 1915-17 czyli niemiecka okupacja Warszawy podczas I wojny. Trochę jednak nie pasuje widniejący na szyldzie napis: "Związek Robotniczych Spółdzielni Spożywców". Wiki podaje, że organizacja pod tą nazwą istniała dopiero od 1922
https://pl.wikipedia.org/wiki/Zwi%C4%85 … dzielczych

No dobrze powie ktoś, co za różnica 1922 czy 1917? Problem w tym, że ten odcinek Wolskiej został dobrze "obfotografowany" i w Referacie Gabarów są zdjęcia z okolicy poczynając na słynnym "Pałacyku Michla" (dom Michlerów, Wolska 40) a skończywszy na nie mniej słynnym "harabiaku" (Wolska 54)... trochę trudno uwierzyć, że w rejonie tak ścisłej zabudowy dało się wykonać to zdjęcie? (nie ważne czy w 1915 czy 1925, nawet zakładając, że ów młyn nie stał przy samej ulicy tylko gdzieś w głębi posesji).

ten fragment ulicy Wolskiej na filmiku zmontowanym przez funpage Jestem z Woli na podstawie zdjęć z Gabarytów
https://youtu.be/P_hC_Tuby_M?t=259

najwięcej wątpliwości budzi sama posesja Wolska 44
https://www.warszawa.ap.gov.pl/referat_gabarytow/galerie/Wolska2_galeria/duze/6474.jpg
wprawdzie zdjęcie jest datowane na 1938 ale widoczna kamienica wygląda na "secesyjną" najpóźniej z początku XX w. ?

Po tych wątpliwościach przyjrzałem się bliżej owemu "Związkowi Spółdzielczemu". To była duża organizacja o czym można przekonać się z międzywojennej prasy i wydawnictw przez nią publikowanych (m.in "Spółdzielca"). Trudno uwierzyć żeby cała ta działalność miała miejsce w okolicach przedstawionych na zdjęciu z młynem. Jak wynika z Wikipedia w działalność tej "Spółdzielni" był zaangażowany Bolesław Bierut, który wymieniony jest w stopce jednego z wydawnictw z adresem Wolska 44
https://images91.fotosik.pl/59/5da0f43f6d3c0691gen.jpg

Artykuł z Kuriera Warszawskiego z 1925 pokazujący "zasięg" działalności
https://images90.fotosik.pl/59/a1c3493c537027ddgen.jpg

a dla bardzo zainteresowanych (a może tych którzy ciągle nie wierzą ze na Wolskiej 44 było raczej coś innego) sprawozdanie z działalność z rok 1920 wraz z adresem siedziby
https://images91.fotosik.pl/59/18e327ba2deafbd8med.jpg
cała treści tu: http://mbc.cyfrowemazowsze.pl/dlibra/do … a?id=29001

Podsumowując: zdjęcie przedstawia młyn należący do "Związku" który miał siedzibę na Wolskiej 44 ale jego lokalizacja była zapewne inna (na pewno nie jest to zdjęcie wykonane, na Wolskiej, "od ulicy")
Nie jestem wielkim znawcą ale pobieżna analiza planu Lindleya (1897), planu z nr działek z 1936 (historyczna UM) oraz zdjęć lotniczych z 1935 i 1945 nie bardzo pokazuje żeby takie zabudowania, w ogóle występowały w tej okolicy? (między Staszica a Płocką, nawet zakładając, że zdjęcie pokazuje wjazd od strony Górczewskiej na posesję albo od Staszica). Pozostawiam to jednak do oceny specjalistów w tej dziedzinie, których na Kolejce nie barkuje

Ostatnio edytowany przez marcinguzek (20.10.2018 21:20:13)

Offline

 

#2 23.10.2018 09:05:49

chrisfox

administrator

status 1
GG? ni mom i nie bede mioł
Skąd: z getta
Zarejestrowany: 8.03.2007
Posty: 11761
WWW

Re: -Wolska 44 młyn, którego nie było?

Niestety, w niczym nie pomogę, chciałbym jedynie podziękować za poruszenie tego tematu. Zawsze, patrząc na to zdjęcie, mocno byłem zaintrygowany, czy to aby na pewno tam. Może się teraz dowiem


Rozczyn dzieł Marksa wlany w bydląt czaszki
Wytwarza z mózgiem przedziwną miksturę

Offline

 

#3 27.10.2018 17:56:30

marcinguzek

Użytkownik

Zarejestrowany: 5.07.2017
Posty: 78

Re: -Wolska 44 młyn, którego nie było?

Na wstępie chciałbym stwierdzić, że Ameryki nie odkryłem; Warszawa1939 poruszała temat błędnej lokalizacji już kiedyś (Kuba) a Ryszard Mączewski zwrócił uwagę na to że ten "Związek Spółdzielców", z szyldu działał w innych latach, niż datowanie AP.


Zdzisław Marcinkowski, autor zdjęcia, nie jest specjalnie znany ze zdjęć Woli? (z tego co kojarzę znane jest zdjęcie elewatorów zbożowych na Prądzyńskiego a w najbliższej okolicy straż na Chłodnej?) robił dużo zdjęć na Powiślu więc może tam był nasz młyn? oraz na Pradze. Mam jeszcze taki pomysł, że ZRSS zamówił zdjęcie u Marcinkowskiego (był uznanym fotografem). Układ zdjęcia przypomina mi zdjęcia publikowane w sprawdzaniach ZRSS, gdzie najważniejszy jest szyld. Jeżeli chodzi o zdjęcie elewatorów, to okolica chyba wyglądała podobnie w latach 20. lokalizacja tam młyna wydaje się sensowna, byłyby też wytłumaczenie dla torów, których w okolicy było wiele (bocznice itp.)?

Prądzyńskiego, w latach 30. okolica bardziej pasuje do "lokalnego" młyna ze zdjęcia?
https://audiovis.nac.gov.pl/i/PIC/PIC_1-U-6813.jpg


Wydaje mi się że dobrym tropem będzie prześledzenie materiałów ZRSS? może w jakimś sprawozdaniu pojawi się adres tego młyna? przy okazji żeby sobie
zdać sprawę jak duża była to organizacja: w 1925, kiedy połączyła się z innymi organizacjami spółdzielczymi i powstało "Społem", ZRSS zrzeszał 115 spółdzielni i miał 168 tys. członków...  niestety "książki adresowe" z okresu powstania zdjęcia nie są zbyt pomocne; znalazłem zestawienie młynów w Warszawie z 1916 oraz 1926. Można założyć, że związek nabył młyn istniejący? W 1916 były 4 młyny na Górczewskiej, której okolice co pasowałby do zdjęcia, niestety nie podano dokładnych adresów. Są też inne adresy w "okolicy Wolskiej" (Młynarska, Płocka)

W  książce z 1926 nie ma żadnego młyna który by należał do jakiejkolwiek spółdzielni; można by założyć, że ZRSS był właścicielem młyna, który kupił po 1919 i sprzedał przed 1926? (np. młyn nieopłacalny itp.) nie znalazłem jednak adresów, które pasowałby do zdjęcia "młyna motorowego". Młyny były na  Staszica 15 i 17 (potem Staszica 7 adres hipoteczny 5378  i 5379 co ciekawe w taryfie 1930 i na planie z 1936 do posesji należy część działki 3111b czyli posesji "młyna Michlera", Wolska 40). Młyn na tej posesji działał w latach 1923-27 i należał do braci Grilf; (wg RHA AP w Warszawie: sygn 16/496, Młyn Zbożowy Bracia Gilf, ul.Staszica 15, 1923-1927, RHA XIII-23) oraz Staszica 17: sygn.13/23, Młyn Walcowy Elektryczny Łabęcki, Arliński i Ska, J.Łabęcki, A.Arliński, S.Rozenblit, ul.Staszica 17 (dawniej Nowowolska), 1921-1923, RHA XVI-496. Zresztą piekarnia była tam i po II wojnie (prawdopodobnie wykorzystując infrastrukturę przedwojenną?)

zdjęcia z Gabarytów, podobnie jak na Wolskiej, nie pozwalają mi sobie wyobrazić zabudowań młyna motorowego ze zdjęcia, w tej okolicy:
https://www.warszawa.ap.gov.pl/referat_gabarytow/galerie/Staszica_galeria/duze/5809.jpg

widok Staszica, z bramą do młyna w głębi, to nie jest raczej okolica przypominająca zdjęcie "młyn motorowego" Marcinkowskiego; zakładając nawet, że zdjęcia dzieli 15 lat różnicy
https://www.warszawa.ap.gov.pl/referat_gabarytow/galerie/Staszica_galeria/duze/5807.jpg

Niestety nie mieszkam w Polsce więc mam ograniczone możliwość "poszukiwań". Co można by zrobić? w AAN znalazłem: 2/1265/0 Robotnicze organizacje spółdzielcze  (AAN) Związek Robotniczy Stowarzyszeń Spółdzielczych:deklaracje, okólniki, listy kandydatów do Zarządu, odezwy, korespondencje sygn. 2/1265/0/1/128/I t.1 może zachowała się informacja o młynie/młynach należących do związku? mając adresy łatwiej było by szukać?

Jak pisałem wcześniej w Związku udzielał się towarzysz Bierut więc ma niezłą bibliografię, w szczególności interesująca wydaje się książka : Stanisław Piechowicz, Związek Robotniczych Stowarzyszeń Spółdzielczych 1919-1925, Zakład Wydawnictw CRS, Warszawa 1963; może tam znajdziemy jakieś wskazówki?

Ostatnio edytowany przez marcinguzek (28.10.2018 13:01:30)

Offline

 

#4 28.10.2018 15:10:10

J23

Moderator

Zarejestrowany: 18.08.2013
Posty: 1119

Re: -Wolska 44 młyn, którego nie było?

Ciekawy jest tor wchodzący łukiem przez bramę. Nie wygląda na bocznicę kolei normalnotorowej - raczej na tor kolejki gospodarczej, kończący się przy murowanym budynku lub biegnący dalej gdzieś na zaplecze. Brak rampy czy czegoś w tym rodzaju, za to wóz konny jakby stał na tym torze niczym improwizowany "tramwaj konny"...

Sam młyn nie musiał znajdować się w Warszawie - mogły to być okolice, których nie obejmują plany miasta.

Offline

 

#5 28.10.2018 16:16:51

marcinguzek

Użytkownik

Zarejestrowany: 5.07.2017
Posty: 78

Re: -Wolska 44 młyn, którego nie było?

J23 napisał:

Sam młyn nie musiał znajdować się w Warszawie - mogły to być okolice, których nie obejmują plany miasta.

po wrzuceniu do warszawskiego przedwojennego RHA, frazy "młyn motorowy", pokazują się tylko adresy "pozawarszawskie" ... jakby w Warszawie w ogóle nie używano, w tym czasie, takiej nazwy (archaizm?)
https://www.warszawa.ap.gov.pl/wyszukiw … index.html
na NAC są zdjęcia Marcinkowskiego z Łowicza, więc może nie tylko "za planem miasta" ale w ogóle nie w Warszawie? (ZRSS był organizacją ogólnopolska)

mam jeszcze taki pomysł: Marcinkowski zrobił zdjęcia elewatorów na Prądzyńskiego ok 1920; może ten młyn był elementem infrastruktury elewatorów? i spółdzielcy "otrzymali go" od władz po I wojnie?  (PPS, z którym ZRSS był związany  miał w Warszawie bardzo duże wpływy); wyjaśniało by to brak wzmianek w "książkach adresowych" - młyn działał na "własne potrzeby" a szyld odsyłał do "centrali" na Wolskiej?
http://bi.gazeta.pl/im/77/d1/14/z21830263IH,Elewatory-zbozowe-przy-ul--Bema--Na-pierwszym-plan.jpg

Offline

 

#6 28.10.2018 23:32:02

J23

Moderator

Zarejestrowany: 18.08.2013
Posty: 1119

Re: -Wolska 44 młyn, którego nie było?

Jeśli młyn był w okolicach Prądzyńskiego, to trochę dziwne, że w tle nie "załapał się" żaden wyższy obiekt (budynek, komin, itp.). Okolica na zdjęciu młyna wygląda na peryferyjną, wiejską (drewniane budynki, jakieś drzewa za płotem).

Nad otwartymi drzwiami coś jakby zatarty napis (ostatnia litera P, może SKLEP?).

Offline

 

#7 29.10.2018 22:08:23

J23

Moderator

Zarejestrowany: 18.08.2013
Posty: 1119

Re: -Wolska 44 młyn, którego nie było?

marcinguzek napisał:

Jak pisałem wcześniej w Związku udzielał się towarzysz Bierut więc ma niezłą bibliografię, w szczególności interesująca wydaje się książka : Stanisław Piechowicz, Związek Robotniczych Stowarzyszeń Spółdzielczych 1919-1925, Zakład Wydawnictw CRS, Warszawa 1963; może tam znajdziemy jakieś wskazówki?

Przejrzałem w bibliotece tę książkę. Wynika z niej m.in., że gospodarcze znaczenie powstałego w listopadzie 1919r. Związku Robotniczych Stowarzyszeń Spółdzielczych (ZRSS) było stosunkowo niewielkie, choć skupiał on wiele organizacji spółdzielczych w całym kraju i miał sporo członków (istotne były cele ideologiczne). Związek zajmował się przede wszystkim dystrybucją żywności (prowadził sklepy, w mniejszym stopniu hurtownie), a nie jej produkcją. Autor podaje na podstawie sprawozdania za rok 1921, że pod koniec 1921r. stowarzyszenia zrzeszone w ZRSS prowadziły 14 piekarni, 4 warsztaty szewskie, 1 stolarnię, 1 koszykarnię, 1 ogród warzywny i 1 tokarnię. Nie jest tu wymieniony żaden młyn.

Mąka jako jeden z podstawowych produktów pozyskiwana była ze źródeł państwowych oraz kupowana na wolnym rynku. W książce znajdujemy takie zdanie: "Częściowo (ZRSS) otrzymywał ją z własnego młyna w Jeziornie, zakupionego i uruchomionego w 1923r.". Uruchomienie własnego młyna w maju 1923r. jest również odnotowane przez autora w kalendarium ważnych wydarzeń. Wygląda na to, że był to jedyny młyn, którego właścicielem był ZRSS, istniejący pod tą nazwą do kwietnia 1925r.

W danych Archiwum Państwowego
https://www.warszawa.ap.gov.pl/wyszukiw … search.php
można znaleźć adnotację:

Młyn Walcowy Kazimierza Jarosza i Jana Siudzińskiego, Jeziorna pow. warszawski, lata 1920-1923

co by się zgadzało z datą nabycia młyna przez ZRSS.

Ostatnio edytowany przez J23 (29.10.2018 22:09:34)

Offline

 

#8 29.10.2018 23:57:05

marcinguzek

Użytkownik

Zarejestrowany: 5.07.2017
Posty: 78

Re: -Wolska 44 młyn, którego nie było?

J23 napisał:

"Częściowo (ZRSS) otrzymywał ją z własnego młyna w Jeziornie, zakupionego i uruchomionego w 1923r."

Gratulacje czyżbyśmy byli "w domu" ?

mapa topograficzna Jeziorny aktualizacja 1929 ale podkład 1890... jest wiatrak, koło torów wąskotorówki?
https://images92.fotosik.pl/65/a03129dbc36d3386gen.jpg

cała mapa pod linkiem:
http://igrek.amzp.pl/13282

myślę, że gdzie jak gdzie ale na Kolejce Mareckiej to znajdzie się ktoś kto nam pomoże w sprawie Kolejki Wilanowskiej (i ewentualnej bocznicy do młyna)?

Ostatnio edytowany przez marcinguzek (30.10.2018 00:47:45)

Offline

 

#9 30.10.2018 02:57:02

J23

Moderator

Zarejestrowany: 18.08.2013
Posty: 1119

Re: -Wolska 44 młyn, którego nie było?

Chcąc sprawdzić, jak miejsce w okolicy wiatraka wygląda obecnie i mając nadzieję, że może budynek młyna jeszcze istnieje, otworzyłem zdjęcie satelitarne...

Niestety - w miejscu posesji zaznaczonej na mapie przy wiatraku jest tylko pole, ani śladu budynków (i to już w 1976r.). Poniżej kilka obrazków jako dokumentacja.

Fragment mapy z 1931r. z zaznaczoną posesją obok wiatraka:

http://www.kolejkamarecka.pun.pl/_fora/kolejkamarecka/gallery/454_1540862830.jpg

Ten sam teren na zdjęciach z różnych lat:
http://mapa.um.warszawa.pl/mapaApp1/map … istoryczna

http://www.kolejkamarecka.pun.pl/_fora/kolejkamarecka/gallery/454_1540862890.jpg
(1976r.)

http://www.kolejkamarecka.pun.pl/_fora/kolejkamarecka/gallery/454_1540862941.jpg
(2005r.)

http://www.kolejkamarecka.pun.pl/_fora/kolejkamarecka/gallery/454_1540862985.jpg
(2017r.)

Street View z 2013r.:

http://www.kolejkamarecka.pun.pl/_fora/kolejkamarecka/gallery/454_1540863032.jpg

Ciekawostka - słup elektryczny zdaje się być w tym miejscu, co na zdjęciu młyna.

Należy brać pod uwagę także taką możliwość, że młyn motorowy niekoniecznie musiał być obok wiatraka (choć takie położenie wydaje się dosyć naturalne).

Ostatnio edytowany przez J23 (30.10.2018 10:28:15)

Offline

 

#10 31.10.2018 20:23:16

marcinguzek

Użytkownik

Zarejestrowany: 5.07.2017
Posty: 78

Re: -Wolska 44 młyn, którego nie było?

Właśnie udowodniłem, że nie znam kompletnie Jeziorny nigdy bym nie proponował lokalizacji młyna motorowego na środku pola kapusty!
Dla tego zwróciłem się o pomoc do specjalistów... ale po kolei !

udało mi się ustalić że "nasz" młyn motorowy, pracował dla spółdzielców w 1930; zgodnie z tym co ustaliliśmy, właścicielem był następca ZRSS - Związek Spółdzielni Spożywców

https://images91.fotosik.pl/66/bcebc7c6bad0abb5gen.jpg

pasjonaci Konstancina i Jeziorny z fejsbukowego funpage Historia okolic Konstancina ustalili dla nas, że młyn taki znajdował się prawdopodobnie pod dzisiejszym adresem: Warszawska 26, 05-510 Konstancin-Jeziorna

zdjęcie lotnicze z lat 70. pokazuje tory kolejki wilanowskiej zaraz koło posesji, możemy sobie więc wyobrazić małą bocznicę prowadzącą do młyna?
https://images90.fotosik.pl/65/27da4bab660956e3gen.jpg

oznaczenie lokalizacji na mapie kartograficznej z 1930
https://images92.fotosik.pl/66/e4380444592d1de9gen.png

posesja miała oznaczenie hipoteczne: Osada Kłopot nr 2, nr inw. 4160
z ciekawostek, piekarnia w tym miejscu funkcjonowała jeszcze na przełomie lat 80./90. XXw

od około 1938 właścicielem młyna na tej posesji był Adolf Terlikowski; nasi przyjaciele z 'Historia okolic Konstancina' twierdzą, że młyn był własnością  rodziny Terlikowskich, również po wojnie

co teraz? zwróciłem się do pasjonatów Kolejki Wilanowskiej, z pytaniem, czy była rzeczywiście bocznica w tym miejscu?
jeżeli ktoś z Was posiada zdjęcia Jeziornej lotnicze z epoki, warto by zweryfikować układ budynków i ewentualną bocznicę ?
jeżeli ktoś ma możliwości żeby zajrzeć do KW nieruchomości, czy rzeczywiście spółdzielcy byli tam właścicielami młyna - rozwiało by to wtedy wszelkie wątpliwości?

Offline

 

#11 31.10.2018 21:02:32

J23

Moderator

Zarejestrowany: 18.08.2013
Posty: 1119

Re: -Wolska 44 młyn, którego nie było?

Równolegle w mailu ze strony https://www.facebook.com/Konstancin-Jez … 817149752/ otrzymałem ten sam adres.

Na zdjęciu lotniczym powyżej widać w głębi posesji domniemany budynek młyna. Widnieje on jeszcze na zdjęciu z 1987r. Później teren zabudowano, choć wydaje się, że wykorzystano fundamenty i część murów dawnego budynku (nawet na obecnym zdjęciu satelitarnym widać jego zarys, choć budynek z wyglądu mało przypomina oryginał ze zdjęcia na początku wątku).

http://www.kolejkamarecka.pun.pl/_fora/kolejkamarecka/gallery/454_1541025732.jpg

Ostatnio edytowany przez J23 (1.11.2018 00:07:42)

Offline

 

#12 2.11.2018 02:50:37

J23

Moderator

Zarejestrowany: 18.08.2013
Posty: 1119

Re: -Wolska 44 młyn, którego nie było?

Kilka szczegółów dotyczących kolejki wilanowskiej. Bogdan Pokropiński w książce "Kolej wilanowska" w rozdziale "Budowle inżynieryjne" podaje, że w Jeziornej była stacja z budynkiem drewnianym i mijanką. Nie wymienia odgałęzienia bocznicy (wymienia natomiast odgałęzienie w Klarysewie bocznicy do fabryki papieru i odgałęzienie w Chylicach do cegielni w Chylicach Letnisku oraz oczywiście odgałęzienie w kierunku Konstancina i cegielni w Oborach - tzw. Rozjazd Oborski). Przyczyną może być bardzo mała długość bocznicy (stacja znajdowała się w bezpośrednim sąsiedztwie młyna) oraz to, że bocznica (jeśli w ogóle była) prawdopodobnie powstała później niż stacja.

Omawiane zdjęcie można datować na lata 1923-24 (można przypuszczać, że Związek zamówił je niedługo po nabyciu młyna). W tym czasie kolejka wilanowska miała rozstaw szyn 800mm. W 1936r. kolejkę wilanowską włączono do sieci kolejki grójeckiej i przebudowano tor na szerokość 1000mm. Zlikwidowano wtedy bocznicę do fabryki papieru i - można przypuszczać - mijankę w Jeziornej (na planie linii z 1938r. wymieniony jest przystanek Jeziorna bez mijanki). Wraz z mijanką prawdopodobnie przestała istnieć bocznica do młyna (nie ma jej na powojennych zdjęciach lotniczych). Bocznice do cegielni w Oborach i Chylicach Letnisku zamknięto wcześniej (w 1931 i 1934r.).

W informacjach tych brakuje niestety potwierdzenia istnienia bocznicy w tym miejscu

Na osłodę dwa zdjęcia kolejki wilanowskiej w Jeziornej z lat 60-tych. Na pierwszym widok w kierunku Warszawy. W oddali widać skrzyżowanie z linią normalnotorową do papierni i do elektrociepłowni Siekierki. W tle domy, które zostały wyburzone w latach 70-tych w związku z planami poszerzenia ul.Warszawskiej (dziś domów nie ma, a ul.Warszawska wciąż jest w tym miejscu jednopasmowa).

http://www.kolejkamarecka.pun.pl/_fora/kolejkamarecka/gallery/454_1525480115.jpg
https://www.facebook.com/okoliceKonstan … =3&theater

Na drugim - przystanek Jeziorna mniej więcej naprzeciw posesji Warszawska 26. Kolejka skręca w kierunku Piaseczna. Budynek w tle z lewej strony - na rogu Warszawskiej i Bielawskiej - przestał istnieć w latach 80-tych.

http://www.kolejkamarecka.pun.pl/_fora/kolejkamarecka/gallery/454_1534599840.jpg
https://www.facebook.com/22885181714975 … =3&theater

Kolejka wilanowska została zlikwidowana w 1971r. Zamieszczone nieco wcześniej zdjęcie lotnicze jest jednym z ostatnich, na których można zobaczyć jej tory.

Ostatnio edytowany przez J23 (2.11.2018 02:55:52)

Offline

 

#13 3.11.2018 18:54:52

marcinguzek

Użytkownik

Zarejestrowany: 5.07.2017
Posty: 78

Re: -Wolska 44 młyn, którego nie było?

Nie mamy "kropki nad i"; cały czas budzą obiekcje tory; czy to bocznica Kolejki Wilanowskiej czy jednak tory transportu wewnętrznego?
zwróciłem się o pomoc (i konsultacje) do urzędujących na tym forum znawców wąskotorówek ... więc czekamy

jednym z silnych dowodów byłby zapisy w księdze wieczystej nieruchomości na Warszawskiej 26, związane z własnością młyna przez ZRSS;
osoby które miałby czas i chciałby pomóc w tej materii proszę o kontakt na priv - trzeba by udać się do Sądu Wieczystoksięgowego w Piasecznie lub/i do Archiwum w Grodzisku Mazowieckim...

Ja mieszkam w Londynie, aby dopomóc sprawie identyfikacji, zamówiłem niemieckie zdjęcia lotnicze z okresu II Wojny (z podobnych korzystał p. Walkowski przy wyjaśnianiu kwestii KL Warschau) ... ale to trochę potrwa. Do tego czasu, proponuję zapoznanie się z działalnością lewicy i związanego z nią ruchu spółdzielczego w Jeziornej na początku XX wieku.

(copy/paste z nieznanego mi źródła, które dostarczył Adam Zyszczyk pasjonat historii Jeziornej i kolejki wilanowskiej):
"W 1905 roku w Jeziornie utworzono spółdzielnię robotniczą na zasadach spółki komandytowej. (...) Jedynym z zasłużonych organizatorów a od 1914 kierowników spółdzielni był Antoni Stanisław Jankowski. Spółdzielnia około 1909 otworzyła piekarnię, która była pod wpływami PPS Lewicy"

Tak więc mamy piekarnie spółdzielczą już w 1909, otwarcie młyna spółdzielczego, dla jej potrzeb, było logiczną konsekwencją
Więcej o Lewicy w Jeziornie u progu niepodległości znajdziecie tu:
https://www.cawio.pl/tajna_gwardia_joze … a_i_okolic

W dwudziestoleciu Robotnicza Spółdzielnia Spożywców (RSS) była członkiem ZRSS (fragment sprawozdania z 1921)
https://images89.fotosik.pl/67/c397a705783f7b14gen.jpg

fragmenty współczesnej publikacji dot. ruchu spółdzielczego
http://mbc.malopolska.pl/Content/74836/spoldz_2013.pdf
https://images92.fotosik.pl/68/8c4a870e104061f1gen.jpg

cd wspomnień o ruchu robotniczym w Jeziornej, związanych jak poprzednio z PPS-Lewica, spółdzielczością:
"Po załamaniu się strajku (w 1926?) czasowo utraciliśmy wpływy (w Mirkowskiej Fabryce Papieru) (...) Zredukowani utworzyli komitet bezrobotnych. Kilku towarzyszy znalazło zajęcie przy młynie, zakupionym przez kooperatywę za 60.000 zł na raty"
Tak więc mamy potwierdzenie, że młyn był w Jeziornej w latach 20. i należał do spółdzielni.

Potwierdza to cytowana przeze mnie powyżej współczesne opracowanie o ruchu spółdzielczym
https://images91.fotosik.pl/68/0dada3153d26381egen.jpg

i wszystko byłoby bardzo fajnie ... gdyby nie spis adresowy przedsiębiorstw (1928 i 1930) gdzie w Jeziornej są DWA młyny spółdzielcze... Jeden należy do wspomnianego powyżej RSS i Stępniewskiego i jest zlokalizowany w Jeziornej (Oborskiej?) drugi jest w Jeziornie Królewskiej i należy do Związku Spółdzielni Spożywców (RP), następcy ZRSS, znanego później pod nazwą "Społem" (powojenne Społem było kontynuatorką). Pozostawiam do oceny znawców historii Jeziornej czy w tym niewielkim miasteczku były dwa młyny spółdzielcze ... czy może mowa o jednym młynie, który przechodził z jednych rąk spółdzielczych w drugie?

https://images89.fotosik.pl/67/586796ec1b910f5egen.jpg

może jakieś światło na sprawę rzucą dalsze wspomnienia spółdzielczych lewicowców z Jeziornej (od Adama)
"w 1927 przestał istnieć klasowy związek zawodowy robotników przemysłu chemicznego i pokrewnych. Dyrekcja fabryki otworzyła sklep konkurencyjny dla spółdzielczości. Fabrykanci dokonali sądowej eksmisji Robotniczej Spółdzielni Spożywców z terenu fabrycznego, która przeniosła się do filii w Jeziornie Oborskiej oraz Domu Ludowego, który znalazł schronienie w MŁYNIE SPÓŁDZIELCZYM. (...) Irena Zając tak wspomina ten okres: Życie partyjne skupiało się teraz w spółdzielni, która została przy jednym sklepie i MŁYNIE, a i ten trzeba było w końcu sprzedać by pokryć między innymi zobowiązanie zaciągnięte w Społem na podtrzymanie strajku. "
(przypomnę, że Społem to popularna nazwa ZSS, która stała się formalną w 1935)

Ostatnio edytowany przez marcinguzek (4.11.2018 14:35:11)

Offline

 

#14 8.11.2018 03:59:43

J23

Moderator

Zarejestrowany: 18.08.2013
Posty: 1119

Re: -Wolska 44 młyn, którego nie było?

W oczekiwaniu na kropkę nad „i” – krótka historyjka obrazkowa, luźno związana z głównym tematem.

Gdy na horyzoncie rozważań pojawiła się Jeziorna, pierwszym podejrzanym obiektem była posesja obok wiatraka przy obecnej ul. Kolejowej, zaznaczona na mapie WIG z 1931r. (podkład geodezyjny z lat 1889-90):

http://www.kolejkamarecka.pun.pl/_fora/kolejkamarecka/gallery/454_1540862830.jpg

Obecne zdjęcia wykazały brak śladów materialnych (pola zamiast budynków). Czyżby na mapie zaznaczono posesję, której nie było?

marcinguzek napisał:

Właśnie udowodniłem, że nie znam kompletnie Jeziorny nigdy bym nie proponował lokalizacji młyna motorowego na środku pola kapusty!

A jednak ta lokalizacja – choć może nie okazała się trafna – wcale nie była taka absurdalna. Rzut beretem od centrum Jeziornej, za płotem tor kolejki wilanowskiej, niedaleko stacja Rozjazd Oborski...

Zacznijmy od wiatraka. Z informacji ze strony „Historia okolic Konstancina” wynika, że w rejonie ul. Kolejowej był wiatrak, który runął podczas wichury 16.08.1907r. i nie został odbudowany. O fakcie tym pisała ówczesna prasa, zamieszczając zdjęcia powalonego wiatraka:

http://www.kolejkamarecka.pun.pl/_fora/kolejkamarecka/gallery/454_1541217149.jpg
("Świat", 1907r., nr 34)

http://www.kolejkamarecka.pun.pl/_fora/kolejkamarecka/gallery/454_1541643748.jpg
("Tygodnik Ilustrowany", 1907r., nr 34)

Na obu zdjęciach widoczne są drewniane budynki w bezpośrednim sąsiedztwie wiatraka.

Na fotomapie z 1930r. widać posesję zgodną z tą zaznaczoną na mapie oraz coś w miejscu wiatraka (może jego szczątki). Poniższe zdjęcie pochodzi ze strony „Konstancin-Jeziorna. Historia, ludzie, architektura” i jest kopią ilustracji do artykułu „Pomiary z powietrza” w Tygodniku Ilustrowanym (1930r. nr 35). Niestety ma małą rozdzielczość. Jeżeli uda się dotrzeć do tej fotomapy w dużej rozdzielczości, to być może znajdzie się kropka na „i” dotycząca także młyna motorowego przy ul. Warszawskiej 26.

http://www.kolejkamarecka.pun.pl/_fora/kolejkamarecka/gallery/454_1541641924.jpg
https://www.facebook.com/Konstancin-Jez … 817149752/

A teraz historyjka obrazkowa – obraz terenu zagadkowej posesji w różnych latach:

http://www.kolejkamarecka.pun.pl/_fora/kolejkamarecka/gallery/454_1541642073.jpg
1958r. Miejsce, na którym prawdopodobnie stał wiatrak, znajduje się na sąsiedniej posesji, która powstała później (nie ma jej na mapie z 1931r. i chyba także na fotomapie z 1930r.). Z prawej strony widać tor i wagony przejeżdżającej kolejki wilanowskiej.

http://www.kolejkamarecka.pun.pl/_fora/kolejkamarecka/gallery/454_1541642184.jpg
1971r.

http://www.kolejkamarecka.pun.pl/_fora/kolejkamarecka/gallery/454_1541642233.jpg
1982r. Po naszej posesji nie ma śladu.

http://www.kolejkamarecka.pun.pl/_fora/kolejkamarecka/gallery/454_1541642296.jpg
2014r. Na miejscu posesji wyrosły całkiem spore drzewa. Widać je na zamieszczonym wcześniej zdjęciu Street View za "polem kapusty" (w rzeczywistości chyba ziemniaków).

http://www.kolejkamarecka.pun.pl/_fora/kolejkamarecka/gallery/454_1541642334.jpg
2015r. Po drzewach także ślad zaginął...

http://www.kolejkamarecka.pun.pl/_fora/kolejkamarecka/gallery/454_1541642374.jpg
2018r. Na miejscu naszej posesji powstaje parking.

Obecnie (listopad 2018r.) miejsce naszej posesji wygląda tak:

http://www.kolejkamarecka.pun.pl/_fora/kolejkamarecka/gallery/454_1541642508.jpg

Obok widać pagórek, na którym kiedyś stał (prawdopodobnie) wiatrak:

http://www.kolejkamarecka.pun.pl/_fora/kolejkamarecka/gallery/454_1541642579.jpg

Na obrzeżach parkingu można znaleźć stare cegły. Mogą być one śladem po omawianej posesji.

http://www.kolejkamarecka.pun.pl/_fora/kolejkamarecka/gallery/454_1541642665.jpg

Kawałki cegieł są też widoczne na zaoranym polu:

http://www.kolejkamarecka.pun.pl/_fora/kolejkamarecka/gallery/454_1541642727.jpg

Cegły mają wymiary (270) x 125 x 70mm (długość określona na podstawie jednego egzemplarza), nie ma na nich sygnatur. Na jednej z nich można z trudem odczytać napis OBORY:

http://www.kolejkamarecka.pun.pl/_fora/kolejkamarecka/gallery/454_1541642828.jpg

Znaleziono też fragment mniejszej cegły – (?) x 105 x 55mm, sygnatura RAM... (RAMSAY). Wg znawców cegieł jest to typ angielski, wytwarzany przez różne cegielnie (niektóre miały na to licencję, niektóre wytwarzały je bez licencji):

http://www.kolejkamarecka.pun.pl/_fora/kolejkamarecka/gallery/454_1541642943.jpg

W tym kontekście można przypuszczać, że w obrębie omawianej posesji oprócz budynków drewnianych znajdował się także obiekt murowany. I teraz zupełna fantazja – może to ten młyn z Jeziorny Królewskiej?

P.S. Z informacji ze strony "Historia okolic Konstancina" wynika, że po runięciu wiatraka żaden młyn tu nie powstał...

Ostatnio edytowany przez J23 (8.11.2018 14:09:19)

Offline

 

                                 Czasy takie, że na fb też trzeba trochę istnieć - zajrzyjcie do nas i tam. A tu jesteśmy już od dobrych dziesięciu lat :)                                

adres IP


Stopka forum

RSS
Powered by PunBB 1.2.23
© Copyright 2002–2008 PunBB
Polityka cookies - Wersja Lo-Fi


Darmowe Forum | Ciekawe Fora | Darmowe Fora
studying in singapore